GOYA / ANDRIć

GESPREK MET GOYA
door Ivo Andrić

Uit het Engels vertaald door Niko Koers
ISBN 978-90-820059-3-6
Prijs € 9,50 (excl. porto)

GESPREK MET GOYA coverDe eerste publicatie van uitgeverij A.A. Hoogteiling is een vertaling van de Engelse tekst van Celia Hawkesworth uit 1992.

GESPREK MET GOYA is verschenen bij de opening van de expositie van de serie tekeningen en collages TAUROMAQUIA NAAR GOYA van Semna van Ooy in Galerie De Meerse, Hoofddorp. Semna van Ooy werkte aan haar serie tekeningen toen zij het concept van de Nederlandse vertaling van het korte verhaal van Andrić onder ogen kreeg. De haast essayistische overwegingen en stellingnames in gefingeerde tweegesprek met Goya maakten grote indruk op haar en hadden een grote invloed op haar tekenproces.

tauromaquia (zijwaartse galop) 2012Semna van Ooy, TAUROMAQUIA NAAR GOYA – ZIJWAARTSE GALOP, 2012, www.semnavanooy.nl

De heruitgave van GESPREK MET GOYA heeft plaats gevonden ter gelegenheid van de expositie SPAANSE MEESTERS in de Hermitage Amsterdam in 2015-2016.

Ivo Andrić (1892-1975) was in zijn studiejaren lid  van progressieve nationalistsiche bewegingen als Mlada Bosna (Jong Bosnië) en Hrvatska Mlada Lirika (Jonge Kroatische Lyrici). Andrić werd in de Eerste Wereldoorlog gevangen gezet door de Oostenrijkers en schreef er zijn eerste gepubliceerde dichtbundels met prozagedichten (EX PONTO). Na de oorlog werkte hij als diplomaat voor het koninkrijk Joegoslavië. In de tweede wereldoorlog leefde hij teruggetrokken in Belgrado en schreef er zijn beroemdste romans die in 1945 uitkwamen, DE BRUG OVER DE DRINA en DE KRONIEK VAN TRAVNIK. Onder Tito vervulde Andrić ceremoniële functies. In 1961 werd hem de Nobelprijs voor literatuur toegekend.

ivo-andricIn GESPREK MET GOYA (1935) toont Andrić zijn meesterschap in het korte verhaal. In het gesprek te Bordeaux vereenzelvigt hij zich geheel met de Spaanse schilder. Hij zet erin zijn eigen kunstenaarschap uiteen: ambigu en vaak pijnlijk, verdacht en verborgen achter maskers. Het lot van de kunstenaar is “onoprecht, vol tegenstellingen, onzeker, een ijdele poging om dingen samen te brengen die niet te verenigen zijn.”

Dank aan The Ivo Andrić Foundation, Beograd, www.ivoandric.org.rs.

Citaten
“Ik ben altijd een beetje wantrouwig als ik mensen hoor zeggen: er zijn duizend manieren van schilderen. Waar komt dat getal duizend vandaan? En waarom duizend? Als er al meer dan één manier is, dan zijn er duidelijk meer dan duizend. Er is geen limiet. En wat hebben duizend manieren voor zin, als we allemaal weten dat er maar één manier voor elk van ons geschikt is. Hieruit volgt dat voor elke schilder er maar één manier is. Diegenen, voor wie er duizend manieren zijn, schilderen niet.” GESPREK MET GOYA, p.21.

“Een eenzame geschilderde figuur, gefixeerd en voor eens en voor altijd geïsoleerd, want een portret heeft geen vader of moeder, geen zuster of kind. Het heeft huis noch hoop, vaak zelfs geen naam. Waar de figuur ons aankijkt met levende ogen, verwijst hij naar eerder leven dat al beëindigd is om verder te kunnen. Hij is het laatste, nee niet het laatste maar het énige, menselijke wezen in de wereld, in zijn laatste moment. Bewegingsloos kijkt de mens je triest aan, op zijn hoede, zoals een zieke naar de dokter kijkt en zijn blik, de enige manier waarmee hij zich kan uitdrukken, zegt: ‘Jij zal verder gaan met leven en werken en je zal andere gezichten zien, maar ik blijf hier achter, veroordeeld en in boeien geslagen, een getuige van wie alleen naam, beroep en leeftijd bekend is en zelfs vaak dat niet eens. Ik wordt  voor altijd achtergelaten als niets meer dan een beeld en niet eens een beeld van mijzelf, maar een afbeelding van één van jouw blikken.'” GESPREK MET GOYA, p.19.

Colofon
CONVERSATION WITH GOYA verscheen in het tijdschrift Normal, zomer 1986
© All rights reserved: The Ivo Andrić Foundation, Beograd, Serbia, www.ivoandric.org.rs
© Engelse vertaling Celia Hawkesworth and Andrew Harvey,1992, The Menard Press with the School of Slavonic and East European Studies, University of London
© Nederlandse vertaling uit het Engels Niko Koers 2009
Illustraties
Kaft: Francisco de Goya y Lucientes, ZELFPORTRET
1815, olieverf op paneel, 51 x 46 cm, Real Academia de Belles Artes de San Fernando, Madrid, España
Schutblad voor: Semna van Ooy, TAUROMAQUIA (BOTSING) naar Goya, 100 x 96 cm, 2012, houtskool, Siberisch krijt, papier, foamboard en tape,
Schutblad achter: Semna van Ooy, TAUROMAQUIA (ZIJWAARTSE GALOP) naar Goya, 100 x 120 cm, 2012, houtskool, Siberisch krijt, papier, foamboard en tape
Boekontwerp: Niko Koers en A.F.H. Heikoop

Heruitgave ter gelegenheid van de expositie SPAANSE MEESTERS in de Hermitage Amsterdam in 2015-2016
ISBN 978-90-820059-3-6

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.